Chu kỳ thị trường tiền mã hoá là gì?

Chào bạn, Ghiền Coin đây. Thị trường tiền mã hoá từng trải qua nhiều giai đoạn hưng phấn, khi giá tăng mạnh và ai cũng nói về nó, rồi đến giai đoạn sụp giảm sâu, khi nhiều người mất phần lớn số tiền đã bỏ vào và dư luận quay lưng. Người ta gọi sự lặp lại đó là chu kỳ. Nhìn lại thì rất dễ kể thành quy luật, nhưng không ai dự đoán được chu kỳ tiếp theo sẽ bắt đầu khi nào, kéo dài bao lâu, hay có còn diễn ra như cũ không.

Tập này nói về chu kỳ như một hiện tượng lịch sử và tâm lý. Kênh không dự đoán giá, không gợi ý thời điểm mua bán, và mình mong bạn nghe xong sẽ nghi ngờ bất kỳ ai tự tin dự đoán.

Chu kỳ trông như thế nào

Nếu kể lại lịch sử ngắn của tiền mã hoá, ta thấy những giai đoạn giá tăng rất mạnh trong vài tháng, kéo theo sự chú ý của truyền thông, người mới đổ vào đông. Rồi đến đỉnh điểm, giá đảo chiều, giảm sâu, có khi mất phần lớn giá trị, và kéo dài nhiều tháng, nhiều năm trầm lắng.

Mỗi lần trầm lắng, nhiều người tuyên bố tiền mã hoá đã chết. Mỗi lần hưng phấn, nhiều người tuyên bố lần này khác hẳn, sẽ không bao giờ giảm nữa. Cả hai loại tuyên bố đều từng sai.

Đây không phải hiện tượng riêng của tiền mã hoá. Lịch sử tài chính có rất nhiều cơn sốt và sụp đổ, từ hoa tulip đến cổ phiếu công nghệ, đất đai.

Điểm khác của tiền mã hoá là biên độ rất lớn và nhịp rất nhanh, nên cảm xúc của người tham gia cũng bị đẩy lên rất cao.

Vì sao người ta gắn chu kỳ với halving

Nhiều người để ý rằng một số giai đoạn hưng phấn của Bitcoin diễn ra sau các lần halving, khi phần thưởng khối giảm một nửa. Từ đó, câu chuyện chu kỳ bốn năm gắn với halving trở nên phổ biến.

Câu chuyện này dễ hiểu và dễ lan truyền. Nhưng cần nhớ: số lần quan sát rất ít, chỉ vài chu kỳ. Với vài điểm dữ liệu, gần như câu chuyện nào cũng có thể khớp.

Ngoài halving, mỗi giai đoạn còn chịu tác động của rất nhiều yếu tố khác: lãi suất toàn cầu, quy định pháp lý, sự kiện sụp đổ của các nơi giữ tài sản, sự tham gia của tổ chức lớn. Tách riêng tác động của halving là gần như không thể.

Và khi một câu chuyện trở nên quá phổ biến, chính hành vi của đám đông dựa trên câu chuyện đó có thể làm nó không còn đúng nữa.

Thiên kiến nhìn lại và câu chuyện đẹp

Khi nhìn lại một biểu đồ dài, ta thấy rõ đâu là đỉnh, đâu là đáy. Nhưng lúc đang ở trong, không ai biết mình đang ở đâu. Mỗi ngày giá tăng đều có thể là ngày trước đỉnh, mỗi ngày giá giảm đều có thể là ngày trước đáy, hoặc không.

Những câu chuyện đẹp kiểu chỉ cần mua ở đáy bán ở đỉnh luôn được kể sau khi mọi chuyện đã xảy ra. Người kể thường quên những lần họ đoán sai.

Rất nhiều nội dung trên mạng bán khoá học, nhóm kín, tín hiệu dựa trên khả năng đoán chu kỳ. Nếu ai đó thật sự đoán được, họ không cần bán khoá học cho bạn.

Thiên kiến nhìn lại là lý do kênh này không bao giờ kể lịch sử theo kiểu giá như đã mua lúc đó.

Tâm lý đám đông trong chu kỳ

Điều đáng học từ chu kỳ không phải là thời điểm, mà là tâm lý. Trong giai đoạn hưng phấn, sợ bỏ lỡ lan nhanh: người quen kể có lãi, mạng xã hội đầy câu chuyện thành công, người chưa tham gia cảm thấy mình ngốc.

Đây cũng là lúc kẻ lừa đảo hoạt động mạnh nhất. Dự án mới mọc lên khắp nơi, lời mời đầu tư dồn dập, người mới chưa hiểu gì nhưng sẵn sàng bỏ tiền.

Trong giai đoạn sụp giảm, hoảng loạn và tuyệt vọng thống trị. Người ta bán tháo, có người vay nợ để gỡ, có người rơi vào khủng hoảng tinh thần. Kẻ gian lại xuất hiện với lời hứa lấy lại tiền.

Hiểu chu kỳ cảm xúc giúp bạn nhận ra khi mình đang bị cảm xúc đám đông kéo đi, và tự hỏi: mình đang quyết định vì hiểu, hay vì sợ.

Những con số không ai nhắc

Câu chuyện chu kỳ thường chỉ kể về những người có lãi. Ít ai kể về những người vào lúc hưng phấn nhất và mất phần lớn số tiền khi thị trường đảo chiều.

Trong mỗi giai đoạn sụp giảm, có rất nhiều dự án biến mất vĩnh viễn, không bao giờ quay lại. Chu kỳ không phải lúc nào cũng có phần đi lên cho mọi thứ.

Ngay cả với những tài sản lớn, khoảng thời gian chờ đợi có thể rất dài, và không có gì bảo đảm rằng lịch sử sẽ lặp lại.

Kênh này nhắc lại: tài sản mã hoá có thể mất toàn bộ giá trị. Không có quy luật chu kỳ nào thay đổi được điều đó.

Chu kỳ dạy gì cho người tìm hiểu

Thứ nhất, sự chú ý của đám đông không phải là bằng chứng của giá trị. Khi ai cũng nói về một thứ, đó là lúc cần bình tĩnh nhất.

Thứ hai, những tuyên bố chắc chắn về tương lai, dù lạc quan hay bi quan, đều đáng ngờ.

Thứ ba, những ai dùng chu kỳ để thúc bạn hành động ngay, kiểu sắp vào giai đoạn tăng mạnh, đừng bỏ lỡ, đang dùng một kỹ thuật thao túng.

Thứ tư, thời gian tốt nhất để học kiến thức là khi thị trường trầm lắng, ít ồn ào, ít người mời mọc. Đó cũng là tinh thần của kênh này.

Gói lại

Thị trường tiền mã hoá có những giai đoạn hưng phấn và sụp giảm lặp lại, gọi là chu kỳ. Nhìn lại thì dễ kể thành quy luật, nhưng không ai đoán trước được.

Câu chuyện chu kỳ gắn halving dựa trên rất ít quan sát và nhiều yếu tố khác cùng tác động.

Điều đáng học là tâm lý đám đông: sợ bỏ lỡ lúc hưng phấn, hoảng loạn lúc sụp giảm, và kẻ gian hoạt động mạnh ở cả hai.

Tập sau, tập cuối danh mục lịch sử, mình kể về những lần đồng tiền ổn định không còn ổn định.

Câu hỏi thường gặp